dzisiaj o 15:29
,Czech
Niemcom brakuje według aktualnych badań około 1,4 miliona mieszkań. Jednocześnie rosnące koszty budowy, drogie materiały oraz utrzymujący się niedobór wykwalifikowanych pracowników znacznie utrudniają realizację nowych projektów. W tej sytuacji stary materiał budowlany ponownie wysuwa się na pierwszy plan debaty: drewno.
Planowany berliński drewniany wieżowiec WoHo miał stać się projektem pokazowym – z mieszkaniami subsydiowanymi, publicznym basenem i kawiarnią na dachu. Projekt jednak nie powiódł się: organy wydające pozwolenia odrzuciły go, uznając, że nie wpisuje się w krajobraz miasta. Symboliczna porażka metody budowlanej, którą wielu uważa za odpowiedź na kryzys mieszkaniowy.
Tymczasem przepisy prawne dotyczące budownictwa drewnianego uległy w ostatnim czasie wyraźnej poprawie. Budowa z drewna jest obecnie możliwa aż do wysokości granicznej dla budynków wysokich – postęp regulacyjny, który jeszcze kilka lat temu wydawał się niemal niemożliwy. Szczególnie często mówi się o budowie seryjnej i modularnej, przypominającej prefabrykowane bloki z minionych dekad, tym razem jednak z ambicjami ekologicznymi.
Kanclerz federalny Friedrich Merz jednoznacznie opowiedział się za tą metodą.
„Seryjna budowa z drewna służy klimatowi i szybko tworzy nową przestrzeń mieszkalną.”
– Kanclerz federalny Friedrich Merz
Budownictwo drewniane w Niemczech rzeczywiście rośnie – przede wszystkim w segmencie domów jednorodzinnych i bliźniaków. W przypadku budynków wielorodzinnych nadal dominują beton i cegła wapienno-piaskowa. Ma to podłoże historyczne: doświadczenia z pożarami po II wojnie światowej ukształtowały silną tradycję budownictwa masywnego, która oddziałuje do dziś.
Powszechna obawa, że budynki drewniane są szczególnie narażone na pożar, jest jednak zdaniem ekspertów nieuzasadniona. Kraje o wysokim udziale budownictwa drewnianego nie notują niepokojących statystyk pożarowych. Drewno w ogniu zachowuje się ponadto przewidywalnie: powierzchnia ulega zwęgleniu, a utrata nośności następuje wolniej niż w przypadku niektórych konstrukcji stalowych.
Pod względem ekologicznym drewno ma wyraźną przewagę: jest surowcem odnawialnym, wiąże CO₂ i magazynuje go przez dziesięciolecia w postaci zabudowanej. Nie oznacza to jednak automatycznie niższych kosztów w porównaniu z tradycyjnym budownictwem murowanym. Głównymi czynnikami podnoszącymi koszty budownictwa są indywidualne projektowanie, skomplikowana architektura i złożone instalacje techniczne. Właśnie dlatego budownictwo seryjne uznawane jest za kluczowy czynnik: już dziś około 80 procent wszystkich budynków drewnianych powstaje w formie prefabrykatów przemysłowych. Niska masa materiału, łatwość obróbki oraz prosty montaż pozwalają znacznie skrócić czas budowy.
Moduły drewniane doskonale sprawdzają się w budynkach projektowanych cyfrowo, gdzie każdy szczegół jest ustalony z wyprzedzeniem i na placu budowy pozostaje jedynie ich połączenie. Wydajność tej metody pokazuje przykład Luisenblock West Bundestagu: siedmiokondygnacyjny budynek biurowy powstał w nieco ponad dwadzieścia miesięcy – tempie praktycznie nieosiągalnym w budownictwie tradycyjnym.
Budownictwo seryjne i modularne pozwala ponadto oszczędzać wykwalifikowaną siłę roboczą, co przy niedoborze rzemieślników stanowi istotny argument. Mimo to prawo zamówień publicznych hamuje wiele projektów: zlecenia częściowe są często ogłaszane oddzielnie zamiast w pakietach, co niweluje korzyści efektywnościowe rozwiązań modularnych. Ekonomicznie metoda opłaca się przede wszystkim przy dużych przedsięwzięciach – na przykład przy tworzeniu całych nowych dzielnic, takich jak te powstające obecnie w Berlinie-Tegel czy w mannheimskiej dzielnicy Franklin.
Dla inwestorów budownictwo drewniane staje się coraz bardziej atrakcyjne ze względu na niski ślad węglowy. Rosnące zainteresowanie rodzi jednak pytania: czy niemieckie lasy wystarczą jako źródło surowca? Eksperci uznają wykorzystanie krajowych lasów gospodarczych za dopuszczalne przez najbliższe dwadzieścia lat, podkreślają jednak konieczność konsekwentnej przebudowy lasów w kierunku stabilnych drzewostanów mieszanych.
Pozostaje jeszcze kwestia estetyki. Seryjne budynki drewniane nie muszą być monotonne – dobra architektura potrafi nadać modularnym obiektom atrakcyjny wygląd. Drewniane wieżowce mogą więc stać się ważnym uzupełnieniem w walce z niedoborem mieszkań. Nie stanowią jednak automatycznej gwarancji taniej budowy ani wysokiej jakości architektury. To nadal kwestia woli politycznej, planowania i rzemieślniczych ambicji.
