Niemiecki rynek mieszkaniowy od lat znajduje się pod rosnącą presją. Oddawanie mieszkań do użytku pozostaje wyraźnie w tyle za rzeczywistym zapotrzebowaniem, w wielu miastach czynsze nieustannie rosną, a deficyt dostępnej powierzchni mieszkalnej szacowany jest na około 1,4 miliona jednostek. Na tym tle innowacyjne koncepcje budowlane coraz częściej znajdują się w centrum zainteresowania – jako możliwy sposób na szybsze i tańsze tworzenie przestrzeni mieszkalnej.
Jedną z firm, która zwraca na siebie uwagę w tym segmencie, jest Gropyus. W przeciwieństwie do klasycznych metod budowlanych przedsiębiorstwo stawia przede wszystkim na drewno zamiast betonu i stali. Budynki są szczegółowo planowane cyfrowo, centralne elementy konstrukcyjne takie jak ściany i szyby instalacyjne są prefabrykowane przemysłowo, a następnie montowane na placu budowy. W Berlinie-Charlottenburg-Wilmersdorf obecnie powstaje dla koncernu mieszkaniowego Vonovia wielopiętrowy budynek mieszkalny – praktyczny test tej metody budowlanej w lokalizacji śródmiejskiej.
Kluczowa różnica w podejściu Gropyus leży w procesie produkcji. Wiele czynności, które tradycyjnie wykonywane są na placu budowy, przenoszonych jest do fabryki. Ma to skrócić czas budowy, w większym stopniu ustandaryzować procesy oraz zmniejszyć zależność od warunków pogodowych i trudnych do zaplanowania procesów budowlanych. Planowanie, produkcja i realizacja budowy są przy tym zintegrowane w jednym wspólnym łańcuchu wartości.
Podstawą każdego projektu jest cyfrowy bliźniak, który gromadzi wszystkie dane budynku i steruje produkcją. W berlińskim projekcie cena metra kwadratowego wynosi obecnie około 3600 euro powierzchni użytkowej – tym samym inwestycja mieści się na poziomie porównywalnych konwencjonalnych budynków nowych. Decydującą dźwignię ekonomiczną Gropyus widzi w przyszłości: dzięki efektom skali, rosnącej automatyzacji, digitalizacji oraz zastosowaniu sztucznej inteligencji koszty budowy mają w dłuższej perspektywie wyraźnie spaść.
Dla branży budowlanej jako całości podejście to jest istotne z kilku powodów. Wiele firm zmaga się jednocześnie z problemami produktywności, rosnącymi kosztami materiałów oraz wyraźnym niedoborem wykwalifikowanych pracowników. Przemysłowo zorganizowane procesy budowlane mogą tu otworzyć nowy potencjał efektywności – pod warunkiem że seryjna budowa drewniana da się na dużą skalę wprowadzić w sposób ekonomiczny.
Zapotrzebowanie na mieszkania pozostaje wysokie. Ostatnio oddawano do użytku jedynie około połowy politycznie zakładanej liczby 400 000 nowych mieszkań rocznie. Jeśli dostawcy tacy jak Gropyus rzeczywiście będą w stanie budować szybciej i taniej, seryjna budowa drewniana może w przyszłości odegrać znacznie większą rolę na niemieckim rynku mieszkaniowym.
Vonovia dostrzegł potencjał modelu: koncern jest obecnie nie tylko zamawiającym, ale także inwestorem w Gropyus. Berliński projekt służy mu jako możliwość zebrania praktycznych doświadczeń z tą metodą. Jeśli potwierdzą się oczekiwane korzyści w zakresie czasu budowy i kosztów, model ten może znaleźć zastosowanie także w kolejnych projektach mieszkaniowych – i stanowić dla inwestorów, przedsiębiorstw mieszkaniowych oraz gmin dodatkową opcję w radzeniu sobie z utrzymującym się niedoborem mieszkań.
