Gabinet Ministrów Ukrainy zaktualizował zasady pozyskiwania drewna, które będą obowiązywać w okresie stanu wojennego oraz jeszcze przez 12 miesięcy po jego zakończeniu. Zmiany obejmują przeważającą większość lasów kraju — z wyjątkiem górskich lasów regionu karpackiego, dla których część nowych norm wprowadzono na stałe.
Kluczową nowością dokumentu jest to, że drewno pozyskane w wyniku cięć sanitarnych tymczasowo nie będzie wliczane do ogólnego limitu pozyskania. Dzięki temu państwowe przedsiębiorstwo „Lasy Ukrainy” będzie mogło dodatkowo pozyskiwać około 400 tysięcy metrów sześciennych drewna rocznie. Według szacunków ministerstwa, nowa stała norma dla górskich lasów Karpat może zapewnić dodatkowe około 600 tysięcy metrów sześciennych rocznie.
Cięcia sanitarne rozszerzono również na lasy uszkodzone w wyniku ostrzałów i uderzeń rakietowych. Do usuwania drzew stwarzających zagrożenie awaryjne na takich terenach nie będzie już potrzebne dodatkowe uzgadnianie. Jednocześnie dokument zobowiązuje przedsiębiorstwa leśne do zapewnienia odnowienia lasów po cięciach, a jeśli nowy mechanizm zmniejszy fundusz cięć głównych o 30% lub więcej — limity będą musiały zostać obligatoryjnie przeliczone w dół.
Dla górskich lasów Karpat na stałe dopuszcza się wycinanie fragmentów o rzadszym drzewostanie, pod warunkiem obecności uformowanego młodego podszytu. Wprowadzono również nowy stały rodzaj cięć dla rzadkolésia — rzadkich i osłabionych fragmentów leśnych o łącznej powierzchni prawie 10 tysięcy hektarów. Na plantacjach nasiennych założonych w latach 1980–1990 dopuszcza się odtąd zręby zupełne przestarzałych drzewostanów z późniejszym sztucznym odnowieniem lub założeniem nowych plantacji.
Postanowienie ustala także wyraźne granice wieku cięć pielęgnacyjnych oraz kryteria podziału drzew na kategorie. Poprawianie błędów technicznych w kwitach zrębowych będzie odbywało się za pośrednictwem platformy „EkoSystema” oraz Portalu Diia.
Nowe zasady są przyjmowane na tle głośnego skandalu dotyczącego nielegalnych wycinek, o którym publicznie poinformował Prokurator Generalny Rusłan Krawczenko.
Według danych prokuratury co najmniej 13 tysięcy nielegalnie wyciętych drzew spowodowało straty państwa przekraczające 248,6 miliona hrywien. W sprawie figuruje 29 podejrzanych — urzędnicy gospodarki leśnej, leśnicy oraz przedstawiciele biznesu.
Ujawnione schematy obejmowały nielegalne wycinki w rezerwatach, podrabianie kwitów zrębowych, wykorzystywanie cięć sanitarnych jako przykrywki dla nielegalnego pozyskania, a także sprzedaż drewna po zaniżonych cenach. Właśnie z powodu ryzyka podobnych nadużyć postanowienie przewiduje oddzielnie wzmocnioną kontrolę nad przestrzeganiem limitów.
Równolegle w październiku 2024 roku Rada Najwyższa przyjęła ustawę nr 9665, która znacząco zaostrzyła sankcje za przestępstwa leśne. Za nielegalną wycinkę w warunkach stanu wojennego grozi teraz do 10 lat pozbawienia wolności. Ustawa wprowadziła odpowiedzialność karną za transport drewna bez dokumentów towarzyszących oraz rozszerzyła samo pojęcie nielegalnej wycinki: odtąd obejmuje ono nie tylko lasy, ale także drzewa w parkach, skwerach i rezerwatach. Odpowiedzialność poniosą zarówno osoby nielegalnie wycinające drzewa, jak i te, które je transportują lub przechowują bez dokumentów potwierdzających.