2 czerwca 2026
,Włochy
W ramach przetargu Ministerstwa Gospodarki Łotwy na Ukrainę dostarczono 12 wyprodukowanych na Łotwie domów modułowych, aby zapewnić tymczasowe schronienie mieszkańcom, których domy zostały zniszczone w wyniku rosyjskich ataków. Realizator projektu CMB Housing Solutions wskazuje, że rozwiązanie techniczne sprawdziło się, ale realizację projektu niemal pokrzyżowały problemy logistyczne.
Łącznie na Ukrainę dostarczono 12 domów, składających się z 24 modułów. Celem projektu było zapewnienie w krótkim czasie w pełni gotowych do zamieszkania pomieszczeń dla osób, które straciły domy w wyniku wojny.
Według realizatorów projektu, opinie z Ukrainy były pozytywne, a domy modułowe “przeszły próbę czasu”. W kontekście pomocy humanitarnej jest to kluczowe — znaczenie ma nie tylko dostawa, ale także to, aby rozwiązanie było praktycznie użyteczne w dłuższym okresie po instalacji.
Największym wyzwaniem w projekcie było tempo realizacji: w ciągu czterech miesięcy na Ukrainę trzeba było dostarczyć 12 domów, czyli 24 moduły. Etap produkcji firma ocenia jako stosunkowo przewidywalny, ale zewnętrzne okoliczności w procesie transportu spowodowały znaczące opóźnienia.
Dostawy zbiegły się z okresem protestów drogowych w Polsce. W rezultacie ciężarówki musiały czekać na polskiej granicy nawet do trzech tygodni. Sytuację dodatkowo komplikowały warunki umowy, które przewidywały wysyłkę kolejnych jednostek w czasie, gdy poprzednie były jeszcze w trasie. Gdy modułowe ładunki utknęły, “po prostu nie było czym ich przewieźć”. Ukończenie projektu umożliwiło przedłużenie terminu o kilka tygodni.
Dodatkowy paradoks stworzył status pomocy humanitarnej: wjazd na Ukrainę był możliwy, ale, jak wskazują osoby zaangażowane w projekt, “wyjazd stamtąd już nie”, ponieważ przepływy logistyczne i warunki przekraczania granic zmieniały się bardzo dynamicznie.
W budownictwie modułowym każdy moduł to przygotowana w fabryce “drewniana skrzynia” o powierzchni do około 40 metrów kwadratowych. W przeciwieństwie do budownictwa panelowego, gdzie na miejscu montuje się poszczególne elementy, moduły są w pełni kompletowane w fabryce i dostarczane na miejsce instalacji gotowe, co znacząco skraca czas montażu.
“Nie ma sensu zamawiać tak szerokiego modułu, którego nie można przewieźć po drogach publicznych.”
Typowe wymiary modułu to około 13,5 metra długości oraz około czterech metrów szerokości i wysokości. Moduły można łączyć i konfigurować zgodnie z potrzebami: na mieszkanie o powierzchni około 70 metrów kwadratowych potrzebne są dwa moduły, na 105 metrów kwadratowych — trzy. Można je łączyć również z przesunięciami, a technicznie możliwe jest zarówno budownictwo poziome, jak i pionowe, tworząc budynki wielopiętrowe.
Na Łotwie rozwiązania modułowe wykorzystano na przykład do tworzenia pomieszczeń odpoczynkowych dla kierowców, a w Jełgawie zbudowano również modułowy pięciopiętrowy dom na wynajem. Za granicą realizowano projekty nawet z 20-piętrowymi budynkami modułowymi. W projektowaniu możliwe są różne rozwiązania — na przykład schody można umieścić na zewnątrz, ale technicznie możliwa jest także budowa schodów wewnętrznych.
Projekt na Ukrainie uwypuklił istotny wniosek zarówno w kontekście branży, jak i zakupów kryzysowych: produkcję i realizację technologiczną można zapewnić w sposób stosunkowo przewidywalny, natomiast ryzyka logistyczne — przekraczanie granic, protesty i ograniczenia ruchu — mogą stać się decydującym czynnikiem, nawet jeśli produkt jest gotowy na czas. Pozytywne opinie z Ukrainy jednocześnie potwierdzają, że rozwiązanie jest żywotne, a w przyszłych podobnych projektach szczególną uwagę będzie trzeba zwrócić na odporność łańcucha dostaw.
