Wietnam, umacniając swoją pozycję jako jeden z wiodących światowych eksporterów drewna i produktów leśnych, wprowadza narodowy certyfikat VIETNAM WOOD, aby przygotować przemysł na kolejny etap rozwoju. W 2024 roku wartość eksportu drewna i produktów leśnych z Wietnamu osiągnęła 17,35 miliarda dolarów, a prognozy na 2025 rok wskazują na wzrost do poziomu 18-18,1 miliarda dolarów. To wynik plasujący kraj na 5. miejscu na świecie i 2. w Azji.
Jednak na globalnym rynku coraz większe znaczenie zyskują wymagania dotyczące legalności, traceability pochodzenia, redukcji emisji węgla oraz odpowiedzialności za warunki pracy i kwestie społeczne. W efekcie, obok rywalizacji o ilość, kluczowymi czynnikami konkurencyjności stają się ‘zaufanie’ i ‘standardy’.
Rozwój wietnamskiego przemysłu drzewnego opiera się na solidnych zasobach leśnych. Powierzchnia lasów wynosi około 14,8 miliona hektarów, a stopień zalesienia sięga 42%. W lasach nasadzeniowych rocznie produkuje się ponad 20 milionów metrów sześciennych drewna, z czego większość trafia do przetwórstwa i na eksport. Uznaje się to za stabilną bazę surowcową wspierającą długoterminowy wzrost branży.
Struktura łańcucha dostaw również stopniowo się poprawia. Wzrasta udział drewna krajowego, co zmniejsza zależność od importu, a miliony hektarów lasów nasadzeniowych uzyskały certyfikaty zgodności z międzynarodowymi standardami zrównoważonego zarządzania lasami, takimi jak FSC. Leśnictwo jest bezpośrednio związane z utrzymaniem milionów ludzi, wspierając zatrudnienie na wsiach i w regionach górskich, a także odgrywając kluczową rolę w łagodzeniu ubóstwa i ochronie środowiska.
Wietnamskie drewno i produkty leśne są obecnie eksportowane do ponad 140 krajów i regionów, w tym do USA, UE, Chin, Japonii i Korei Południowej. Jednak wraz z ekspansją rynkową rosną również wyzwania związane z regulacjami technicznymi i zgodnością z przepisami. Szczególnie rygorystyczne stają się wymagania dotyczące legalności, traceability pochodzenia, emisji węgla oraz standardów pracy i praw człowieka na głównych rynkach eksportowych.
Strukturalnym ograniczeniem branży jest brak konkurencyjności narodowej marki. Wiele produktów eksportowanych jest pod zagranicznymi markami, co ogranicza wartość dodaną, a rozpoznawalność i prestiż wietnamskiego drewna na rynkach międzynarodowych nie są w pełni odzwierciedlone – jak wskazują oceny.
Aby przeciwdziałać tym ograniczeniom, Urząd Ochrony Lasów wprowadził narodowy certyfikat **‘VIETNAM WOOD’**. Nie jest to jedynie logo, lecz polityczna deklaracja mająca na celu zbudowanie narodowej tożsamości marki opartej na wspólnych standardach jakości, legalności i zrównoważonego rozwoju.
‘VIETNAM WOOD’ ma być swego rodzaju ‘dowodem tożsamości’ gwarantującym wiarygodność wietnamskiego drewna. Celem jest wyraźne określenie legalnego pochodzenia, jakości produktów oraz zgodności z wymogami środowiskowymi i społecznymi, co ma zwiększyć zaufanie do firm i ich konkurencyjność na rynku.
W tym celu Urząd Własności Intelektualnej oficjalnie wydał certyfikat rejestracji oznaczenia geograficznego ‘Wietnamskie Drewno (VIETNAM WOOD)’, a rząd, stowarzyszenia i przedsiębiorstwa wspólnie potwierdziły podstawy instytucjonalne oraz determinację do realizacji tego projektu.
Rząd i branża podkreślają, że certyfikat nie powinien ograniczać się jedynie do etapu produkcji, lecz obejmować cały łańcuch wartości, w tym przetwórstwo, dystrybucję i budowanie marki. Wartość dodana powstaje nie tylko w procesie produkcji, ale także dzięki zastosowaniu technologii, systemom dystrybucji i strategiom brandingowym. Dlatego konieczne jest równoległe prowadzenie narodowej certyfikacji i budowania marek przez poszczególne firmy.
Na pierwszym etapie certyfikat i prawa do znaku towarowego przyznano siedmiu wyróżniającym się przedsiębiorstwom. Firmy te mają szansę stać się kluczową grupą początkową, która będzie dzielić markę ‘VIETNAM WOOD’. Sukces w przyszłości zależeć będzie od przejrzystości kryteriów wyboru, zdolności firm do realizacji wymogów dotyczących traceability, emisji węgla i odpowiedzialności społecznej, a także od skutecznych strategii marketingowych na rynkach zagranicznych.
Branża oczekuje, że przy wsparciu jasnych ram prawnych oraz współpracy między rządem, stowarzyszeniami i przedsiębiorstwami, wietnamski przemysł drzewny będzie mógł przejść od modelu opartego na ‘masowym eksporcie’ do ‘zrównoważonego i odpowiedzialnego przemysłu o wysokiej wartości dodanej’. Połączenie globalnych osiągnięć eksportowych z narodową marką, standardami i systemem zaufania staje się kolejnym wyzwaniem dla wietnamskiego przemysłu drzewnego.