Jak Niemcy mogą przekształcić spalone lasy w surowiec budowlany

Tezy: Pożary lasów w UE nasilają się, jednak drewno z obszarów dotkniętych pożarami jest zwykle używane jako opał.

Kiedy po prawie dwóch tygodniach w Gohrischheide pojawił się komunikat „Ogień ugaszony!“, praca była daleka od zakończenia. Pozostały spalone lasy, zniszczone wrzosowiska i uszkodzone drzewa. Potem pojawia się kluczowe pytanie: Co dzieje się z drewnem – i dlaczego tak często jest spalane?

Pożary lasów w Europie osiągnęły ostatnio rekordowy poziom. Według Europejskiego Systemu Informacji o Pożarach Lasów EFFIS w 2025 roku spłonęło około 10,3 miliona hektarów lasów w UE – więcej niż kiedykolwiek od 2006 roku. Głównymi przyczynami są upały i susze. Dym dodatkowo obciąża jakość powietrza i zdrowie ludzi.

Wraz z pożarami rośnie ilość drewna po pożarach. Często wycina się duże obszary, nawet jeśli drzewa są tylko lekko uszkodzone. Powodem są owady pirofilne, takie jak czarny chrząszcz sosnowy, które dodatkowo zagrażają osłabionym drzewostanom. Brakuje jednak często wartościowych sposobów wykorzystania powstałego drewna.

Dlaczego drewno po pożarach rzadko staje się drewnem budowlanym

Kluczową przeszkodą jest przetwarzanie. Sadza i cząstki na pniach zakłócają pomiary laserowe w tartakach. Drewno, którego nie można niezawodnie posortować, jest zwykle odrzucane i wykorzystywane jako opał – choć w zasadzie nadawałoby się na materiał budowlany.

Alternatywne podejście przedstawia projekt „Forest & Phoenix“ Politechniki Berlińskiej. Praca dyplomowa zakłada utworzenie centrum kompetencji ds. pożarów lasów w Brandenburgii i ma na celu celowe wykorzystanie drewna z terenów pożarowych w budownictwie oraz tworzenie lokalnej wartości dodanej.

W celu ulepszenia materiału autorki wspominają o Yakisugi, japońskiej technice, w której drewno jest kontrolowanie opalane. Powierzchnia staje się dzięki temu bardziej odporna na szkodniki, wilgoć, a częściowo także na ogień – to potencjalny sposób na dłuższe wykorzystanie drewna po pożarach.

Centrum kompetencji między praktyką a społeczeństwem

Planowana lokalizacja w Beelitz ma być łącznikiem między leśnictwem, specjalistami a społeczeństwem. Przewidziano obszar informacyjny, szkolenia dla służb ratunkowych oraz drewnianą wieżę obserwacyjną wyposażoną w sprzęt badawczy i publiczny taras widokowy.

Ambicją jest wymiar społeczny: oprócz wiedzy o pożarach lasów chodzi o prewencję i lepsze zrozumienie lasu. Aby takie koncepcje stały się rzeczywistością, potrzebne są jednak projekty pilotażowe, jasne standardy kontroli i sortowania oraz współpraca z tartakami i branżą budowlaną. Drewno pozostaje materiałem przyszłości – także po pożarach lasów.

Wystąpił błąd podczas przetwarzania żądania